Glossarium — 100+ termen uit verduurzaming

Bedrijf

Daisycon — Affiliate-netwerk voor o.a. Coolblue, Hypotheker, Hypotheekshop.…
Plausible — Privacy-vriendelijk web-analytics — geen cookies, AVG-conform. Alternatief voor Google Analytics.…
Sircle agency — Bureau achter verwarming.nl. Onderdeel van Sircle Ecosysteem met sircle.dev en sircle.solutions.…
Solvari — Grootste affiliate-platform voor verduurzaming in NL. Verwarming.nl gebruikt Solvari voor warmtepomp-lead-routing.…
Tradetracker — Affiliate-netwerk voor o.a. energieleveranciers (Eneco, Vattenfall, Vandebron) en fabrikanten.…

Duurzaam

Aardgasvrij — Woning zonder gasaansluiting. Vereist all-electric warmtepomp, elektrisch koken en stroomintensieve isolatie.…
Co2 — Kooldioxide — broeikasgas dat door gas, kolen en olie verbranden vrijkomt. Gemiddeld NL-huis emitteert 7-10 ton CO₂/jaar…
Gasloos — Synoniem aardgasvrij. Sinds 2018 verplicht voor nieuwbouw (Wet Voortgang Energietransitie).…
Klimaatakkoord — Nationale afspraken uit 2019 voor 49% CO₂-reductie in 2030 en klimaatneutraal in 2050. Basis voor verduurzamings-beleid.…
Warmtetransitie — Verschuiving van verwarmen op gas naar warmtepompen, warmtenetten en duurzame bronnen. Gemeenten leggen lokaal de route …

Geld

Btw vrij zonnepanelen — 0%-BTW op aanschaf en installatie van zonnepanelen voor particuliere woningen tot 30 panelen. Sinds 2023.…
Energiebelasting — Belasting op stroom (€0,15/kWh) en gas (€0,55/m³ in 2026). Vast onderdeel van energierekening.…
Energiebespaarlening — Lening van Nationaal Warmtefonds tegen 1,5% rente over 10-20 jaar voor verduurzaming. Tot €27.000 zonder onderpand.…
Energietoeslag — Eenmalige uitkering van gemeente voor lage-inkomensgezinnen om hoge energiekosten te compenseren. Bedrag varieert per ge…
Gemeentelijke regeling — Aanvullende lokale subsidie of lening. Vaak €200-€2.000 voor specifieke maatregelen. Check via Subsidiecheck-tool.…
Hypotheek meefinanciering — Tot €20.000 extra leenruimte bij hypotheek voor energie-investeringen. Bij label C of beter sinds 2024.…
Isde — Investeringssubsidie Duurzame Energie — Rijksregeling voor warmtepompen, isolatie, zonneboilers, warmtenet-aansluiting. …
Meldcode — Unieke RVO-code per gecertificeerd apparaat dat ISDE-subsidie kan claimen. Staat op fabrikant-datasheet en factuur.…
Nhg — Nationale Hypotheek Garantie — vrijwaring tegen restschuld. Geeft sinds 2024 extra leenruimte voor verduurzaming.…
Ode — Opslag Duurzame Energie — extra belasting bovenop energiebelasting. Wordt sinds 2024 samengevoegd in energiebelasting.…

Installatie

Brl 6000 — Beoordelingsrichtlijn — kwaliteitskeurmerk voor installateurs. BRL 6000-20 is specifiek voor warmtepompen.…
Endoscoop — Mini-camera op buigbare slang. Bij spouwmuurisolatie gebruikt om in spouw te kijken vóór vulling.…
Hoofdaansluiting — Capaciteit van je elektriciteits-aansluiting bij netbeheerder. Standaard 25A of 35A (1-fase) — meer voor warmtepomp + EV…
Installatie advies — Onafhankelijk advies vooraf — wat past in jouw situatie. Vaak gratis via partner-routes (Solvari) of betaald via EPA-adv…
Komo — Kwaliteitscertificering voor bouwproducten en installateurs. Vereist voor ISDE-subsidie op spouwmuurisolatie.…
Meterkast — Centrale aansluitkast voor elektra. Bij warmtepomp- of wallbox-installatie soms uitbreiding nodig.…
Thermografie — Warmtebeeld-fotografie die laat zien waar warmte uit een woning lekt. Maakt koudebruggen zichtbaar.…
Vooropname — Inspectie door installateur vóór offerte. Check spouwbreedte, ventilatie, geluidssimulatie. Cruciaal voor kwaliteit.…

Isoleren

Dakisolatie — Isolatie van de dakconstructie. Drie methodes: van buiten (Sarking), tussen sporen, of van binnen met platen.…
Dampscherm — Folie aan de warme kant van isolatie die voorkomt dat waterdamp door de wand condenseert. Noodzakelijk bij binnen-na-iso…
Eps parels — Geëxpandeerde polystyreen — wit korrels die in spouwmuur worden geblazen. Goedkoop, brandwerend, 50+ jaar levensduur.…
Glaswol — Vezelmateriaal van gesmolten glas. Goedkoop, brandwerend, voor spouw en daken. 30-50 jaar levensduur.…
Hr glas — Hoog-Rendement-glas. HR++ heeft U-waarde 1,1, triple-glas 0,6. ISDE 2026 verg €23/m² bij U ≤ 1,2.…
Isolatie — Materialen die warmtegeleiding tegenhouden — spouw, dak, vloer of glas. Eerste stap voor de meeste huizen: spouwmuur en …
Koudebrug — Plek in een constructie waar warmte sneller naar buiten lekt. Vaak balken, kozijn-overgangen of muur-vloer-aansluitingen…
Pir platen — Polyisocyanuraat-platen — hoge R-waarde per cm dikte. Geschikt voor plat dak en daar waar weinig ruimte is.…
Rc waarde — Warmteweerstand van een complete constructie (incl. binnenwerk, dampscherm). Nieuwbouw-eis 2026: Rc ≥ 6,3 voor dak.…
Rd waarde — Warmteweerstand van een isolatie-materiaal (m²K/W). Hoger = beter. ISDE-eis 2026: Rd ≥ 3,5 voor dak en vloer.…
Spouwmuurisolatie — Vulling van de holle ruimte (spouw) tussen binnen- en buitenmuur met EPS-parels, glaswol of PUR. Goedkoopste isolatie-st…
Steenwol — Vezels van gesmolten basalt. Iets brandwerend dan glaswol, hogere dichtheid. 50+ jaar levensduur.…
U waarde — Warmtedoorlatendheid van een constructie of glas (W/m²K). Lager = beter. Triple-glas heeft U 0,5-0,7.…
Vloerisolatie — Isolatie onder de begane-grondvloer of in de kruipruimte. PIR-platen, EPS of inblaasvulling.…

Klimaat

Balansventilatie — Systeem met aparte toe- en afvoer-ventilatoren. Combineerbaar met WTW. Standaard in nieuwbouw sinds 2015.…
Co2 meter — Meet kooldioxide-gehalte in een ruimte. Boven 1.200 ppm: ventileren. Onder 800 ppm: goed.…
Fijnstof — Kleine zwevende deeltjes in lucht (PM 2,5 / PM 10). Houtkachels en open haarden zijn grote bron in NL-woningen.…
Ventilatie c — Mechanische afzuiging (vroegere standaard NL-woningen 1980-2010). Geen warmteterugwinning.…
Wtw ventilatie — Warmteterugwinning-ventilatie — warmt verse lucht voor met warmte van afgevoerde lucht. Nieuw onder ISDE 2026.…

Label

Beng — Bijna Energie-Neutraal Gebouw — eisen voor nieuwbouw sinds 2021 (BENG 1, 2 en 3). Strikter dan bestaande-bouw-label-A.…
Energie index — Oude (pre-2021) methodiek voor energielabel-berekening. Vervangen door NTA 8800.…
Energielabel — Officiële score voor energie-efficiëntie van een woning (A++++ tot G). Gebaseerd op NTA 8800. Geldig 10 jaar.…
Epa — Energie-Prestatie-Adviseur — gecertificeerde inspecteur die woningen opmeet voor het energielabel. Kosten €250-€450 per …
Label c 2030 — Verplichting voor verhuurders: woningen met label E of slechter mogen vanaf 2030 niet meer in gereguleerde markt worden …
Nta 8800 — Nederlandse Technische Afspraak die de berekening van het energielabel bepaalt sinds 2021. Vervangt eerdere Energie-Inde…

Markt

Daluren — Uren met lage stroomvraag — vooral 02:00-05:00. Goedkoopste momenten om EV te laden of batterij op te laden.…
Dynamisch contract — Stroomcontract waarbij je per uur de EPEX-spotprijs betaalt + opslag. Tibber, Frank Energie en Anwb Energie zijn populai…
Energieleverancier — Bedrijf waar je je stroom- of gascontract bij hebt (Eneco, Vattenfall, Vandebron, Greenchoice, etc.). Wisselbaar; netbeh…
Epex — European Power Exchange — beurs waar dag-vooruit-stroomprijzen worden vastgesteld. Basis voor dynamische contracten.…
Gj — Gigajoule — eenheid voor warmte. 1 GJ ≈ 277 kWh ≈ 32 m³ gas. Warmtenet-tarief 2026: €39,76/GJ.…
Kwh — Kilowattuur — eenheid voor energie. 1 kWh = energie om 1.000 W één uur te laten draaien. Gemiddelde NL-stroomprijs 2026:…
M3 gas — Kubieke meter gas. 1 m³ ≈ 9,77 kWh aan energie. Gemiddelde NL-gasprijs 2026: €1,40/m³ inclusief belasting.…
Netbeheerder — Bedrijf dat het elektriciteits- of gasnet beheert (Liander, Stedin, Enexis, Westland Infra). Niet hetzelfde als energiel…
Netcongestie — Situatie waarin het elektriciteitsnet meer vraag heeft dan kan worden geleverd. Veroorzaakt wachtlijsten voor nieuwe gro…
Piekuren — Uren waarin stroomvraag hoog is — typisch 07:00-09:00 en 17:00-20:00. In dynamisch contract duurste uren.…

Mobiliteit

Ccs — Combined Charging System — combineert Type-2 voor AC met DC-snelladen via twee extra pinnen. Standaard op nieuwe EV's in…
Chademo — Japanse DC-snellaad-standaard. Wordt uitgefaseerd in Europa, behalve op Nissan Leaf en oudere modellen.…
Dynamisch laden — Wallbox die laadt op basis van actuele stroomprijs (Tibber/Frank/EPEX). Bespaart €300-€700/jaar voor gemiddelde EV-rijde…
Krachtgroep — 3-fase stroomgroep (3×16A of 3×25A) in de meterkast. Nodig voor 11 kW wallbox of 3-fase warmtepomp.…
Lastmanagement — Wallbox-functie die laadsnelheid verlaagt als andere apparaten in huis veel verbruiken. Voorkomt overbelasting hoofdaans…
Mid meter — Geijkte tussenmeter (Measuring Instruments Directive). Vereist voor zakelijke kilometerheffing en sommige laad-deelnemer…
Pv surplus — Modus waarin wallbox alleen overschot van zonnepanelen gebruikt voor laden. Geen stroom uit net wanneer panelen onvoldoe…
Type 2 — Europese standaard EV-laadstekker. Sinds 2020 verplicht op nieuwe modellen. Vervangt eerdere Type-1 / Mennekes.…
Wallbox — Vaste oplaadunit voor elektrische auto thuis. Doorgaans 3,7 kW (1-fase) of 11 kW (3-fase). €650-€2.400 incl. installatie…

Opslaan

Bidirectionele lader — Lader die zowel laden als ontladen kan, voor V2H en V2G. €4.000-€8.000 — twee tot vier keer een gewone wallbox.…
Buurtbatterij — Gedeelde batterij voor meerdere huishoudens in een wijk. Lagere investering per gezin, gedeelde opbrengst.…
Cycli — Aantal volledige laad-ontlaad-rondes van een batterij. LFP-batterij gaat 4.000-6.000 cycli mee = 12-18 jaar bij dagelijk…
Lfp — Lithium-ijzerfosfaat — batterijchemie die veiliger en langer-levend is dan NMC. Voorkeur voor thuisbatterij.…
Nmc — Nikkel-Mangaan-Kobalt batterijchemie — hogere energiedichtheid dan LFP maar hoger brandrisico. Vaak in EV's.…
Thuisbatterij — Elektrische batterij in huis (typisch 5-14 kWh) die overschot van zonnepanelen opslaat voor avondgebruik.…
Ups modus — Functie op thuisbatterij waardoor gekoppelde groepen blijven werken tijdens stroomuitval. Niet standaard — check vooraf.…
V2g — Vehicle-to-Grid: elektrische auto die stroom terug levert aan het net. In NL ~4.200 actieve installaties anno 2026.…
V2h — Vehicle-to-Home: elektrische auto als noodvoeding voor het huis bij stroomuitval of dure piekuren.…
Warmtebatterij — Opslagsysteem dat warmte (i.p.v. elektriciteit) opslaat in zout-, water- of fasewisselings-materiaal.…

Opwekken

Balkonzonnepaneel — Klein PV-systeem (1-4 panelen) tot 800 W aansluitvermogen. Toegestaan zonder vergunning sinds 2024.…
Certiq — Stichting die garanties van oorsprong (GvO) voor groene stroom uitgeeft en bijhoudt hoeveel zonnevermogen in NL is opges…
Gvo — Garantie van Oorsprong — certificaat dat aantoont dat stroom uit hernieuwbare bron komt. Verhandelbaar per MWh.…
Kwp — Kilowatt-piek — het maximale vermogen van een paneel bij standaard zonlicht. Een paneel van 400 Wp = 0,4 kWp.…
Omvormer — Apparaat dat gelijkstroom van PV-panelen omzet naar wisselstroom voor je huis. String-omvormers (centraal) of micro-omvo…
Saldering — Mechanisme waarbij je teruggeleverde stroom 1-op-1 wordt verrekend met afgenomen stroom. Wordt afgebouwd van 2027 tot 20…
Terugleverkosten — Vergoeding die je energieleverancier vraagt voor het opnemen van overschot-stroom. Per leverancier verschillend, €100-€5…
Zonneboiler — Systeem met collector op het dak dat zonnewarmte direct in tapwater opslaat. ISDE 2026: €600-€1.200.…
Zonnepanelen — PV-panelen die zonlicht omzetten in stroom via silicium-cellen. NL-opbrengst: 850-950 kWh per kWp per jaar.…

Regels

Acm — Autoriteit Consument en Markt — houdt toezicht op energiemarkt en stelt jaarlijks warmtenet-tarieven vast.…
Activiteitenbesluit — Wet die milieurisico's voor woningen reguleert, waaronder de 40 dB(A)-grens voor warmtepomp-buitenunits op de erfgrens.…
Bbl — Besluit bouwwerken leefomgeving — opvolger van Bouwbesluit sinds 2024. Onderdeel van Omgevingswet.…
Bouwbesluit — Wet met eisen voor nieuwbouw, isolatie en installaties. Vervangen door Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) sinds 2024.…
Geluidsnorm — 40 dB(A) op erfgrens, dag en nacht — geldt voor alle warmtepomp- en airco-buitenunits in woonwijken in Nederland.…
Rvo — Rijksdienst voor Ondernemend Nederland — beheert ISDE, energielabel-register en verduurzamings-subsidies.…
Wet betaalbare huur — Wet uit 2024 die o.a. label-eisen voor verhuurders aanscherpt. Vanaf 2030 geen label E-G meer in gereguleerde sector.…
Wkb — Wet kwaliteitsborging voor het bouwen — sinds 2024 verplicht een onafhankelijke kwaliteitsborger voor bouwwerk-controles…

Verwarmen

Aanvoertemperatuur — Temperatuur van het water dat naar je radiatoren of vloerverwarming stroomt. Bij gasketel typisch 60-80 °C, bij warmtepo…
Afleverset — Apparaat dat warmtenet-water omzet naar water voor je radiatoren en kraan. Hangt bij jou aan de muur, kost €2.000-€3.500…
All electric — Verwarmingssysteem dat volledig op elektriciteit draait, zonder gasaansluiting. Combineert meestal een lucht-water of bo…
Cop — Coefficient of Performance. Verhouding warmte-output op elektriciteit-input. COP 3,5 betekent: 1 kWh stroom levert 3,5 k…
Cv ketel — Centrale verwarmingsketel op gas. HR-ketels (hoog-rendement) zijn de modernste variant met 95-107% rendement.…
Gj tarief — Tarief per gigajoule (GJ) warmte uit een warmtenet. ACM stelt jaarlijks het maximumtarief vast — 2026: €39,76/GJ.…
Hybride warmtepomp — Combinatie van een lucht-water warmtepomp en je bestaande HR-ketel. De warmtepomp doet ~60% van het werk, de ketel sprin…
Infrarood verwarming — Elektrisch paneel dat warmtestraling produceert. Voor hele huis financieel niet interessant; wel voor bijgebouwen of zel…
Lt verwarming — Lage-temperatuur-verwarming: aanvoer onder 55 °C. Vereist betere isolatie en grotere radiatoren of vloerverwarming.…
Scop — Seasonal Coefficient of Performance — gemiddelde COP over een heel jaar inclusief koude maanden. Realistischer dan piek-…
Vloerverwarming — Leidingen onder de vloer die warmte over het hele vloeroppervlak verspreiden. Werkt op lage aanvoertemperatuur (30-40 °C…
Warmtenet — Ondergronds leidingnet dat heet water levert vanaf een centrale bron (geothermie, restwarmte, biomassa) aan woningen. Ve…
Warmtepomp — Apparaat dat warmte uit lucht, bodem of water haalt en die naar je verwarmingssysteem brengt. Verbruikt 1 kWh stroom voo…

Glossarium.

Bedrijf

Duurzaam

Geld

Installatie

Isoleren

Klimaat

Label

Markt

Mobiliteit

Opslaan

Opwekken

Regels

Verwarmen